 |
|
|
Economie
 Algemeen
De Hongaarse economie is relatief klein en toch de derde economie in Midden- en Oost-Europa, na Polen en Tsjechië. Hongarije is in de regio tevens één van de meest open economieën. De exportwaarde vertegenwoordigt momenteel 65 procent van het bruto binnenlands product (BBP), tegen 30 procent in 1990. De importwaarde ten opzichte van het BBP is van 26 procent in 1991 gestegen naar 68 procent in 2004.
De Europese Unie is de grootste handelspartner van Hongarije. De export naar de Europese Unie bedroeg in 2004 79 procent van de totale export. In 1990 ging meer dan tweederde van de export naar de voormalige Oostbloklanden.
Bruto binnenlands product (BBP)
Het Hongaarse BBP is in 2004 gegroeid met 4,2 procent. In Nederland was de economische groei 1,3 procent en de gemiddelde Europese economische groei was 1,75 procent. In Hongarije waren de investeringen de belangrijkste aanjager van deze groei. Deze groei in investeringen, die vooral aangewakkerd werd door de Europese fondsen, bedroeg 7,8 procent. De investeringen in de productiesector groeiden met 15,3 procent.
Inflatie
In 2004 steeg de inflatie fors met 6,8 procent door de invoering van BTW op een aantal basisproducten, waaronder energievoorziening. De effecten van de BTW-invoering zullen in 2005 afnemen, waardoor de inflatie lager zal uitvallen. De Hongaarse Nationale Bank (MHB) mikt op een inflatie van 4 procent in 2005 en een nog lager percentage van 3,5-4 procent in 2006. In dat jaar plant de overheid namelijk een verlaging van het standaard BTW-tarief van 25 naar 20 procent. De Hongaarse overheid probeert de inflatie in de hand te houden, omdat ze vóór 2010 de euro wil invoeren. Deze wens zal naar alle waarschijnlijkheid niet uitkomen.
Marktrentetarieven
De Hongaarse rentetarieven behoren de laatste aantal jaren tot de hoogste in de regio. Het lijkt er nu definitief op dat de jaarlijkse marktrentetarieven een daling gaan inzetten. De MBH heeft sinds maart 2004 de marktrentetarieven drastisch verlaagd naar de huidige 6,25 procent (begin september 2005). Dit percentage is regionaal gezien nog steeds hoog.
Het hooghouden van deze rente door de MBH werd onwenselijk geacht door de overheid. Daarom greep de overheid in op het rentetarievenbeleid van de MBH, zodat een daling van marktrentetarieven tot stand kwam. De overheid wil op deze manier een snellere groei van de economie en een lagere rente op nieuwe af te sluiten staatsleningen bewerkstelligen.
Consumenten- en publieke uitgaven
De consumptieve groei in 2004 daalde aanzienlijk ten opzichte van 2003. Belastingmaatregelen en een minder grote stijging van de lonen waren hiervan de oorzaken. De consumentenuitgaven stegen met 3,5 procent tegen 8,1 procent in 2003. Publieke uitgaven daalden in 2004 met 2,1 procent. In juli 2005 rapporteerde Hongaarse ministerie van Financiën dat overheidstekort in het eerste halfjaar van 2005 is opgelopen naar 3,95 miljard euro. Daarmee is het overheidstekort al 96,6 procent van het totaal ingecalculeerde overheidstekort voor 2005. De overheid zet zich in om de uitgaven alsnog binnen de perken te houden omdat dit ook een criterium is voor aansluiting bij de Economische en Monetaire Unie (EMU).
Buitenlandse investeringen
Buitenlandse investeringen hebben een belangrijke rol gespeeld in de modernisering van de Hongaarse productie. Grote gedeeltes van de bank-, productie-, media- en telecommunicatiesectoren zijn nu in buitenlandse handen. Inmiddels bedraagt het aandeel van de private sector in het BBP 80 procent. Het Hongaarse ministerie van Economie en Transport heeft berekend dat aan het einde van het eerste kwartaal van 2005 de cumulatieve waarde van de buitenlandse directe investeringen in Hongarije meer dan 50,1 miljard euro bedroeg.
Economisch beleid
 Bezuinigingen
Begin 2004 keurde de Hongaarse regering een pakket aan bezuinigingsmaatregelen goed. In 2004 zal ongeveer 480 miljoen euro (120 miljard Hongaarse forint) bezuinigd worden. De maatregelen komen boven op de bezuinigingen van 140 miljoen euro die in december 2003 zijn goedgekeurd. De huidige minister van Financiën, Tibor Draskovics, geeft aan dat de meerderheid van de bezuinigingen moet komen uit besparingen op administratieve lasten en overheidsfinanciering in kapitaalinvesteringsprojecten. De maatregelen hebben geen effect op wegenbouw- en vloedkeringprojecten en overheidsfondsen die gelieerd zijn aan projecten met de EU als cofinancier.
Overheidstekort
Met de geplande bezuinigingen moet het overheidstekort in 2004 uitkomen op 4,6 procent van het BBP. Dit is een verlaging ten opzichte van 2003 toen het overheidstekort 5,6 procent bedroeg.
De afgelopen jaren zijn de prognoses voor de jaarlijkse overheidstekorten te laag geweest. De verwachting is, dat pas in 2005 een overheidstekort van minder 5 procent van het BBP wordt gehaald.
Inflatie en rentetarieven
In 2003 bedroeg de inflatie 4,7 procent. Het verwachte inflatiecijfer voor 2004 bedraagt meer dan 7 procent. Hierdoor houdt de Hongaarse Nationale Bank de rentestand van10 procent (stand: laatste kwartaal 2004) hoog. De verwachting bestaat dat ook in 2005 de rentetarieven niet drastisch zullen dalen. De Nationale Bank zal alleen de rentetarieven verlagen als het overheidstekort en inflatiecijfer drastisch afnemen.
Invoering euro
De introductiedatum van de euro in Hongarije in 2010 wordt verder uitgesteld. De voorwaarden voor toetreding tot de monetaire unie zijn in het verdrag van Maastricht vastgesteld: de staatsschuld moet minder dan 55 procent van het BBP zijn, het jaarlijkse overheidstekort niet meer dan 5,7 procent en de jaarlijkse inflatie minder dan 3 procent. Deze voorwaarden zal Hongarije naar verwachting niet voor 2008 halen. De Europese Centrale Bank staat positief tegenover dit nieuws en stuurt de nieuwe Midden-Europese EU-landen aan op een langzame invoering van de euro. Zowel de overheid en de centrale bank hadden zich gecommitteerd om zo snel mogelijk het mechanisme van vaste wisselkoersen (ERM2) in te voeren. De verwachte datum voor invoering van ERM2 is 2007. ERM2 is een wisselkoersmechanisme voor EU-landen die niet deelnemen aan de monetaire unie. De lidstaten bepalen zelf wanneer ze ERM2 instellen. Deelname betekent dat de binnenlandse valuta aan de euro is gekoppeld. Het doel is het land voor te bereiden op volledig lidmaatschap tot de monetaire unie.
Meer informatie:
Hungarian National Bank (MNB):
Privatiseringen
De private sector is verantwoordelijk voor 80à 85 procent van het BBP. Toch is de invloed van de overheid nog erg groot. De OESO en andere internationale organisaties dringen er bij de Hongaarse overheid op aan onafhankelijke regelgevende instanties op te richten in bijvoorbeeld de energie- en telecomsector. Het Hongaarse agentschap voor privatisering (APVRT) had in 2003 nog aandelen in zo'n 160 bedrijven. Grote staatsbedrijven die nog niet zijn geprivatiseerd, zijn onder andere de luchtvaartmaatschappij Malev, het radiostation Antenna Hungaria en de Vertes energiecentrale. De laatste grote Hongaarse banken zijn eind 2003 geprivatiseerd. Het ministerie van Volksgezondheid wil gezondheidsinstanties gedeeltelijk privatiseren. Sinds 2000 mogen doktoren een eigen praktijk openen. De Ziekenhuiswet van juni 2003 bepaalt dat buitenlandse investeerders voor 49 procent aandeelhouder mogen zijn in ziekenhuizen en klinieken.
Meer informatie:
Hongaars agentschap voor privatiseringen (APVRT):
EU
Hongarije is op 1 mei 2004 toegetreden tot de Europese Unie. In het kader van de toetreding heeft de regering in maart 2003 het National Development Plan goedgekeurd, waarin beschreven staat hoe de structuurfondsen van de EU met cofinanciering van de Hongaarse regering besteed gaan worden. In totaal is er 1,9 miljard euro aan structuurfondsen toegewezen aan Hongarije voor de periode 2004-2006.
De volgende prioriteitsgebieden zijn bepaald:
• Vergroten concurrentiekracht van de productieve sector;
• Verbeteren van werkgelegenheid en personeelsbeleid;
• Verbeteren van de transportinfrastructuur en milieubescherming;
• Versterken van het regionale en lokale potentieel;
In dezelfde periode is uit Europese cohesiefondsen 1,1 miljard euro beschikbaar voor Hongarije. Deze zijn bestemd voor medefinanciering van de infrastructuur in de milieu- en transportsector.
buitenlandse investeringen
Investeringsklimaat
Direct na de omwenteling in 1989 opende Hongarije zijn deuren voor buitenlandse investeerders. Sindsdien heeft het land grote volumes buitenlandse investeringen (FDI) aangetrokken doordat het, ten opzichte van de andere transitielanden, voorop stond bij de privatisering van staatsbedrijven. Verder voerde de overheid snel wet- en regelgeving en gunstige investeringsfaciliteiten in om buitenlandse investeringen te vergemakkelijken. De laatste jaren heeft het land te kampen met teruglopende FDI doordat omringende Midden-Europese landen ook sterke investeringsfaciliteiten hebben ontwikkeld. Dalende FDI zijn niet alleen het gevolg van de concurrentiestrijd tussen Midden-Europese landen. Ook een aantal binnenlandse factoren speelt een rol. Dit zijn onder andere het stijgende loonniveau en het hoge rentepercentage voor investeringsleningen. Bovendien is het grootste gedeelte van de privatiseringen achter de rug. Tot overmaat van ramp moesten, door de EU-toetreding, een aantal investeringsfaciliteiten drastisch worden teruggebracht en andere compleet afgeschaft. Zo is uitstel van belastingbetaling voor bedrijven niet langer toegestaan.
Het nieuw geïntroduceerde pakket investeringsfaciliteiten voor de middellange termijn is gericht op:
het aantrekken van nieuwe buitenlandse investeerders
herinvesteringen door reeds aanwezige buitenlandse investeerders;
het verbeteren van de concurrentiekracht van het midden- en kleinbedrijf;
herinvesteringen door reeds aanwezige buitenlandse investeerders;het verbeteren van de concurrentiekracht van het midden- en kleinbedrijf;het scheppen van werkgelegenheid
De overheid heeft hierbij de volgende prioritaire sectoren aangewezen: IT en telecommunicatie, biotechnologie en de gezondheidszorg, zakelijke dienstverlening en de logistieke industrie, de automobielindustrie, toerisme, milieutechnologie en de amusementsindustrie.
In vergelijking met andere transitielanden blijft Hongarije één van de meest aantrekkelijke landen voor buitenlandse investeerders. De lokale zakelijke markt staat overwegend positief tegenover buitenlandse participatie. Samenwerking is voor Hongaren dé manier om exportmarkten te creëren en toegang te krijgen tot kennis en hoogwaardige technologieën. Recentelijk is onderzoek gedaan onder duizend buitenlandse bedrijven in Hongarije naar de redenen om het land als vestigingsland te kiezen. Er komt naar voren dat de economische en politieke stabiliteit de belangrijkste factoren zijn om zich in Hongarije te vestigen. Nieuwe marktmogelijkheden, een goed opleidingsniveau, het EU-lidmaatschap en de geografische nabijheid zijn ook belangrijk. Lage lonen en lage vennootschapsbelastingen worden in mindere mate genoemd.(Bron EVD)
|
|
|
|
